Η επίδραση της μεθόδου επεξεργασίας στον χαρακτήρα του καφέ
|
|
7 min
Έχετε λογαριασμό;
Συνδεθείτε για ταχύτερη ολοκλήρωση της αγοράς.
Παραγγείλτε για €29,90 ακόμη για Δωρεάν αποστολή!
|
|
7 min
Το περασμένο φθινόπωρο, σε μια ακόμη επίσκεψη στην έκθεση World of Coffee στην Κοπεγχάγη, γνώρισα πολλούς παραγωγούς και καβουρδιστές καφέ από την Κεντρική και τη Νότια Αμερική. Είναι γνωστοί για τους φυσικά επεξεργασμένους καφέδες τους και σας λέω, δοκιμάσαμε μερικούς που έκαναν το ταξίδι πέρα για πέρα άξιο. Καθώς συζητούσαμε με έναν μπαρίστα εκεί, ανέφερε μια μέθοδο επεξεργασίας καφέ που δεν είχα ξανακούσει: τη μελένια επεξεργασία. Όπως ήταν φυσικό, μου κίνησε την περιέργεια. Ήταν απλώς ένα έξυπνο όνομα που τραβά την προσοχή (γιατί ποιος δεν αγαπά το γλυκό μέλι;) ή κάτι αληθινό;
Τότε συνειδητοποίησα πως, παρά την αγάπη μου για τον καφέ, ήξερα ανησυχητικά λίγα για το πώς φτάνει από το κεράσι πάνω στο δέντρο στον καβουρδισμένο καφέ που βρίσκουμε στα αγαπημένα μας καταστήματα της γειτονιάς. Έτσι, ως φανατικός μαθητής, το έψαξα λίγο περισσότερο.
Αφιέρωσα ένα ολόκληρο τετράδιο για να σημειώσω όλα όσα μπόρεσα να βρω σχετικά με τις μεθόδους επεξεργασίας του καφέ. Φυσικά, το διαδίκτυο αποτέλεσε σημαντική πηγή για την έρευνά μου, όπως και τα διάφορα βίντεο του Τζέιμς Χόφμαν, αλλά, ειλικρινά, οι καλύτερες πληροφορίες προέκυψαν από συζητήσεις με παραγωγούς, καβουρδιστές και αγοραστές πράσινου καφέ.
Τώρα που το σημειωματάριό μου είναι γεμάτο, νιώθω πως ξέρω αρκετά ώστε να γίνω επικίνδυνος· ή τουλάχιστον αρκετά για να μοιραστώ όσα έμαθα. Μια ειλικρινής προειδοποίηση, όμως: δεν είμαι καβουρδιστής ούτε ειδικός, απλώς ένας περίεργος φανατικός του καφέ. Αν έχω κάνει κάποιο λάθος, αφήστε ένα σχόλιο παρακάτω και διορθώστε με. Είμαι πάντα πρόθυμος να μάθω περισσότερα!

Δύο αιθιοπικοί καφέδες, ο ένας επεξεργασμένος με υγρή μέθοδο και ο άλλος με φυσική. Οι περισσότερες εταιρείες ειδικού καφέ το αναγράφουν στην ετικέτα.Αν έχετε ποτέ απολαύσει ένα φλιτζάνι καφέ με καθαρή, φρέσκια γεύση και έντονη οξύτητα, πιθανότατα είχε υποστεί υγρή επεξεργασία. Δείτε πώς λειτουργεί: Αφού συλλεχθούν τα κεράσια, αφαιρείται η εξωτερική φλούδα και οι κόκκοι μουλιάζουν σε νερό έως και 72 ώρες. Σε αυτό το διάστημα, τα φυσικά βακτήρια και οι ζύμες διασπούν την κολλώδη μεμβράνη των κόκκων. Όταν ολοκληρωθεί η ζύμωση, οι κόκκοι πλένονται καλά και στεγνώνουν.
Αυτή η ακριβής διαδικασία αναδεικνύει τα εγγενή χαρακτηριστικά των κόκκων καφέ, με αποτέλεσμα συχνά αρώματα που περιγράφονται ως εσπεριδοειδή, λουλουδάτα ή ακόμα και κρασάτα. Είναι ιδιαίτερα δημοφιλής σε περιοχές όπως η Κολομβία, η Γουατεμάλα και η Κένυα, μέρη γνωστά για την παραγωγή ορισμένων από τους πιο ζωντανούς καφέδες στον κόσμο.

Η φυσική επεξεργασία είναι η παλαιότερη μέθοδος επεξεργασίας του καφέ και εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ευρέως σήμερα, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου το νερό είναι σπάνιο, όπως η Αιθιοπία, η Υεμένη και ορισμένες περιοχές της Βραζιλίας. Πώς λειτουργεί;
Αντί να αφαιρεθεί αμέσως η σάρκα του καρπού, οι ολόκληροι καρποί απλώνονται σε λεπτές στρώσεις στον ήλιο και αφήνονται να αποξηρανθούν για αρκετές εβδομάδες. Καθώς οι καρποί αποξηραίνονται, τα σάκχαρα και άλλες ενώσεις των φρούτων μεταφέρονται στους κόκκους, με αποτέλεσμα ένα έντονο, συχνά φρουτώδες γευστικό προφίλ με νότες μούρων, τροπικών φρούτων και, συχνότερα, μια νότα ζύμωσης. Αυτοί οι καφέδες έχουν συχνά πιο γεμάτο σώμα και χαμηλότερη οξύτητα σε σύγκριση με τους πλυμένους καφέδες.

Ναι, αυτή είναι η διαδικασία που με έκανε να ξεκινήσω αυτό το μαθησιακό ταξίδι. Και διαπίστωσα ότι είναι αρκετά περίπλοκη και ποικιλόμορφη.
Σκεφτείτε τη μέθοδο του μελιού ως κάτι ανάμεσα στις πλυμένες και τις φυσικές μεθόδους. Αφού καθαριστούν οι καρποί και αφαιρεθεί η σάρκα τους, οι κόκκοι αποξηραίνονται με διαφορετικές ποσότητες φλοιού /βλεννώδους ουσίας/ να παραμένουν ανέπαφες. Η ονομασία «μέλι» δεν αναφέρεται στη γεύση, αλλά στην κολλώδη υφή των κόκκων κατά την αποξήρανση (περίπλοκο!)
Αυτή η μέθοδος μπορεί να παράγει μεγάλη ποικιλία γεύσεων, ανάλογα με την ποσότητα της φλούδας που έχει παραμείνει πάνω στους κόκκους και τον τρόπο αποξήρανσής τους. Εδώ τα πράγματα μπορούν να γίνουν ακόμα πιο περίπλοκα. Ας χωρίσουμε τους διαφορετικούς τύπους:
Και μαντέψτε τι: δεν έχουμε καν αγγίξει ακόμα τις πραγματικά πειραματικές και καινοτόμες τεχνικές επεξεργασίας, αλλά τώρα θα περάσουμε σε μερικές πραγματικά ενδιαφέρουσες μεθόδους. Τα τελευταία χρόνια, αυτές οι καινοτόμες προσεγγίσεις επεξεργασίας έχουν φέρει τα πάνω κάτω στον κόσμο του καφέ. Στόχος αυτών των τεχνικών είναι να ενισχύσουν ή να δημιουργήσουν νέα γευστικά προφίλ, παράγοντας συχνά μοναδικά και συναρπαστικά αποτελέσματα.

Τα χαρμάνια καφέ που περιέχουν κόκκους οι οποίοι έχουν υποστεί αναερόβια ζύμωση έχουν φανταστική γεύση! Αυτή η μέθοδος περιλαμβάνει τη ζύμωση των καρπών του καφέ ή των κόκκων σε σφραγισμένες δεξαμενές χωρίς οξυγόνο. Ελέγχοντας το περιβάλλον, αναπτύσσονται συγκεκριμένοι μικροοργανισμοί, παράγοντας μοναδικές γεύσεις και αρώματα. Οι αναερόβιοι καφέδες είναι γνωστοί για την έντονη φρουτώδη γεύση τους, τις νότες μπαχαρικών και την κρεμώδη υφή τους.
Αυτή η μέθοδος έχει μια πολύ ενδιαφέρουσα παρενέργεια: ο καβουρδισμένος καφές, όταν αλεστεί και παρασκευαστεί, συχνά κάνει το γάλα να κόψει! Σας το λέω επειδή το καφεκοπτείο από όπου αγόρασα τον πρώτο μου καφέ αναερόβιας ζύμωσης δεν με είχε προειδοποιήσει. Αυτός ο καφές είναι απίστευτος (νότες σοκολάτας, βανίλιας, κόλα και βατόμουρων!), αλλά την πρώτη φορά που δοκίμασα να προσθέσω λίγη κρέμα, τρόμαξα - όλη έκοψε από πάνω!
Πρόκειται για μια μέθοδο που δεν έχω καταφέρει ακόμη να δοκιμάσω και αναζητώ μια καλή πηγή. Εμπνευσμένη από την οινοποίηση, η ανθρακική διαβροχή περιλαμβάνει την τοποθέτηση ολόκληρων κερασιών καφέ σε μια δεξαμενή γεμάτη με διοξείδιο του άνθρακα. Έτσι δημιουργείται μια εσωτερική διαδικασία ζύμωσης, που διασπά τον καρπό από μέσα προς τα έξω.
Το αποτέλεσμα; Υποτίθεται ότι παράγει καφέ με ζωηρά χαρακτηριστικά κρασιού, έντονη γλυκύτητα και ζουμερή οξύτητα. Αυτή τη διαδικασία χρησιμοποιούν προοδευτικοί αγρότες που ανυπομονούν να πειραματιστούν με νέα γευστικά προφίλ.
Αν γνωρίζετε κάποιον ιδιαίτερα καλό καφέ που έχει επεξεργαστεί με αυτή τη μέθοδο, πείτε μου στα σχόλια παρακάτω!
Άλλη μια μέθοδος επεξεργασίας που δεν έχω δοκιμάσει ακόμη, αλλά ακούγεται πραγματικά συναρπαστική. Το θερμικό σοκ είναι ακριβώς αυτό που ακούγεται - τα κεράσια του καφέ εκτίθενται σε απότομες μεταβολές της θερμοκρασίας, συχνά με εμβάπτιση σε ζεστό νερό για σύντομο χρονικό διάστημα πριν από την επεξεργασία. Η ιδέα είναι να αλλάξει η κυτταρική δομή και η ενζυμική δραστηριότητα των κόκκων.
Αν και πρόκειται ακόμη για μια νέα μέθοδο, τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν ότι μπορεί να ενισχύσει τη γλυκύτητα και το σώμα, μειώνοντας παράλληλα την πικράδα. Οι παραγωγοί εξακολουθούν να τελειοποιούν αυτή τη διαδικασία, αλλά υπόσχεται πολλά ως ένας συναρπαστικός δρόμος για την ανάπτυξη της γεύσης.
Ο τρόπος επεξεργασίας του καφέ επηρεάζει βαθιά το γευστικό του προφίλ. Οι πλυμένοι καφέδες συχνά αναδεικνύουν ζωηρές, καθαρές γεύσεις με υψηλή οξύτητα, ενώ οι φυσικοί καφέδες τείνουν να έχουν έντονο, φρουτώδες και γεμάτο σώμα στο φλιτζάνι. Οι καφέδες επεξεργασμένοι με τη μέθοδο του μελιού πετυχαίνουν ισορροπία, προσφέροντας διαφορετικούς βαθμούς γλυκύτητας, σώματος και φρουτωδών νότων, ανάλογα με τη συγκεκριμένη μέθοδο που χρησιμοποιείται.
Όταν πρόκειται για πειραματικές τεχνικές, στην πράξη δεν υπάρχουν όρια στις μεθόδους. Η αναερόβια ζύμωση και η ανθρακική διαβροχή δημιουργούν συχνά έντονες, μοναδικές γευστικές εμπειρίες που διευρύνουν τα όρια όσων περιμένουμε από τον καφέ. Σοβαρά, το Empire Blend που είχα πάρει από την Klatch ήταν καφές άλλου επιπέδου (απλώς μην προσθέσετε γάλα!). Το θερμικό σοκ, αν και βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, προσφέρει ένα ακόμη εργαλείο στους παραγωγούς που θέλουν να παρασκευάσουν εξαιρετικούς καφέδες.
Οι διάφορες περιοχές στρέφονται φυσικά σε συγκεκριμένες μεθόδους επεξεργασίας, ανάλογα με το κλίμα, τη διαθεσιμότητα νερού και την παράδοση. Στην Αιθιοπία και την Υεμένη, όπου το νερό σπανίζει, η φυσική επεξεργασία αποτελεί τον κανόνα εδώ και αιώνες. Οι χώρες της Λατινικής Αμερικής, όπως η Κολομβία, η Γουατεμάλα και η Κόστα Ρίκα, προτιμούν συχνά την πλυμένη μέθοδο λόγω της πρόσβασης σε νερό και επικεντρώνονται σε καθαρούς καφέδες υψηλής ποιότητας.
Παράλληλα, η καινοτομία της Κόστα Ρίκα με τη μέθοδο επεξεργασίας με μέλι εξαπλώθηκε στην Κεντρική και Νότια Αμερική, ενώ πειραματικές τεχνικές υιοθετούνται από πρωτοπόρους παραγωγούς σε όλο τον κόσμο. Κατά μία έννοια, αυτό αποτελεί επίσης ένα εργαλείο για την αντιμετώπιση, τουλάχιστον, των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, καθώς απαιτεί λιγότερο νερό από την υγρή επεξεργασία.

Πριν από έναν χρόνο, πραγματικά δεν είχα ιδέα για τις μεθόδους επεξεργασίας του καφέ. Θέλω να πω, είχα ακούσει όρους όπως «φυσική επεξεργασία» και «πλυμένος», αλλά δεν είχα σταματήσει ποτέ να σκεφτώ τι σημαίνουν στην πραγματικότητα. Λίγο ντροπιαστικό για κάποιον που αγαπά τον καφέ, έτσι δεν είναι;
Έμαθα πλέον για τεχνικές όπως η επεξεργασία με κόκκινο μέλι και η ανθρακική διαβροχή (που θέλω πολύ να δοκιμάσω κάποια μέρα). Η κατανόηση αυτών των μεθόδων βελτίωσε σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο επιλέγω καφέ. Είναι σαν να έχω έναν χάρτη με ένα Χ που δείχνει πού θα βρω τις αγαπημένες μου γεύσεις. Προσωπικά, λατρεύω τους καφέδες που είναι ζουμεροί, φρουτώδεις και με γεμάτο σώμα, αλλά χωρίς την έντονη γεύση ζύμωσης που μερικές φορές έχουν οι φυσικά επεξεργασμένοι καφέδες. Αποδεικνύεται ότι η αναερόβια ζύμωση αλλάζει τα δεδομένα: μαλακώνει τις «funky» νότες ζύμωσης που συνήθως έχει ο καφές φυσικής επεξεργασίας και ενισχύει τις ζουμερές φρουτώδεις νότες και το σώμα.
Αυτό που βρίσκω πραγματικά συναρπαστικό είναι ότι ορισμένες από αυτές τις τεχνικές είναι δανεισμένες από άλλους κλάδους, όπως η οινοποίηση. Επιπλέον, οι άνθρωποι είναι εφευρετικοί, γεγονός που ωθεί τους παραγωγούς και τους εισαγωγείς καφέ να επινοούν νέες μεθόδους. Αναζητούν διαρκώς τρόπους να καλλιεργούν καλύτερο καφέ, προσαρμοζόμενοι παράλληλα στις μεταβαλλόμενες καιρικές συνθήκες. Ορισμένες μέθοδοι, όπως η επεξεργασία με μέλι, όχι μόνο συμβάλλουν στην αποδοτικότητα, αλλά αναδεικνύουν και νέες, συναρπαστικές γεύσεις στο φλιτζάνι. Κερδίζουμε όλοι εμείς οι λάτρεις του καφέ.
Είναι περίεργο πόσο πιο διασκεδαστικός γίνεται ο καφές όταν εμβαθύνεις στον τρόπο παρασκευής του. Τώρα, κάθε φορά που αγοράζω ένα καινούριο πακέτο, δεν μπορώ να μη σκέφτομαι την επεξεργασία του. Ίσως αφού διαβάσετε αυτό, να κάνετε κι εσείς το ίδιο!